Ulasan Artikel “International Trade and Domestic Legal Systems: Examining the Impact of Islamic Law”

Ulasan Artikel “International Trade and Domestic Legal Systems: Examining the Impact of Islamic Law” oleh Emilia Justyna Powell dan Stephanie J. Rickard, International Interactions, 36:335-362, 2010.

Artikel ini bermula dari premis dapatan kajian lepas yang mendapati perhubungan dagangan antarabangsa banyak di pengaruhi oleh faktor perundangan tempatan sesebuah negara. Kajian oleh Nathan Nuun pada tahun 2007 menunjukkan negara yang menggunakan sistem perundangan common Inggeris lebih banyak mengekspot barangan oleh industri yang menggunakan kontrak jual beli secara intensif berbanding dengan negara yang menggunakan sistem perundangan sivil atau kontinental. Oleh yang demikian kajian oleh kedua-dua penulis artikel ini, mengikut mereka, adalah percubaan kali pertama untuk menganalisis kesan sistem perundangan negara yang menggunakan undang-undang Islam terhadap perdagangan antarabangsa. Menurut mereka, perdagangan antarabangsa lazimnya dibuat berasaskan kepada kontrak jual beli samada yang melibatkan pertukaran barangan ataupun perkhidmatan. Tujuan kontrak ini adalah untuk mengurang risiko dan kos sekiranya berlaku perkara yang tidak diingini kerana tanggungjawab dan kewajipan pihak-pihak penjual dan pembeli telah dipersetujui melalui kontrak berkenaan. Namun begitu kewujudan kontrak ini tidak bermakna ianya adalah berkesan bagi mengurangkan risiko dan kos, kerana ianya bergantung kepada kepada beberapa factor lain. Antara yang terpenting ialah keupayaan untuk menguatkuasakan terma-terma kontrak berkenaan oleh sistem perundangan negara berkenaan. Menurut penulis faktor ini adalah penyebab utama mengapa perdagangan antarabangsa giat berlaku di negara yang mengamalkan undang-undang komon Inggeris berbanding dengan negara-negara lain. Ini adalah kerana undang-undang komon Inggeris mempunyai sistem dan prosedur yang jelas dalam penguatkuasaan kontrak berbanding sistem perundangan kontinental. Oleh yang demikian ciri utama yang menggalakkan perdagangan antarabangsa sesebuah negara ialah keupayaan sistem perundangannya menguatkuasakan terma-terma kontrak jika berlaku sesuatu perkara yang diluar jangka seperti kemungkiran kontrak dan sebagainya. Penulis membawa satu contoh sebuah syarikat Jepun yang telah menandatangani perjanjian pembinaan sebuah bangunan di Jakarta dengan sebuah syarikat Indonesia. Di dalam kes ini tuntutan telah dibuat di mahkamah Indonesia yang mana akhirnya tiada sebarang perintah atau award telah dibuat bagi membolehkan syarikat jepun menguatkuasakan terma kontrak yang telah dipersetujui. Contoh ini mengikut penulis memberi dua pengajaran penting iaitu pertama jika sesuatu terma kontrak itu tidak dapat dikuasakan dengan baik maka ia akan meningkatkan risiko dan kos dan kedua maklumat atau pengetahuan mengenai sesuatu bidangkuasa adalah penting juga bagi mengurangkan risiko. Kedua-dua perkara ini dikenali sebagai mekanisme kasual (casual mechanism) perdagangan antarabangsa. Penulis seterusnya dengan menganalisis penulisan lalu mendapati bahawa sistem undang-undang kontinental tidak mempunyai mekanisme penguatkuasaan yang berkesan berbanding dengan undang-undang komon Inggeris kerana prosiding mahkamahnya telah diperundangkan dengan banyaknya menyebabkan timbul keadaan yang dikenali sebagai formalism perundangan. Keadaan ini menyebabkan prosiding menjadi panjang serta mengambil masa yang lama, tidak konsisten, keputusan yang tidak adil, dan kadang-kadang gelaja korupsi. Kajian empirikal mendapati formalism perundangan sebegini melemahkan penguatkuasaan kontrak. Mekanisme kasual kedua yang boleh menggalakkan perdagangan antarabangsa ialah sistem perundangan atau institusi yang sama (institutional similarity). Kajian mendapati negara yang berkongsi sistem perundangan yang sama mempunyai hubungan dagang yang lebih sesama sendiri daripada negara yang mempunyai sistem perundangan yang berbeza. Ini adalah kerana sistem perundangan yang sama seperti undang-undang komon Inggeris yang meggunakan prinsip duluan mengikat atau stare decisis boleh mengurangkan risiko dan sekaligus meningkatkan perdagangan kerana kejelasan dari segi apa yang akan berlaku. Ketiadaan prinsip duluan mengikat ini di negara yang mengamalkan sistem perundangan continental juga dikatakan antara sebab mengapa dagangan antara negara berkenaan kurang berbanding dengan negara undang-undang komon. Jika perbezaan yang terdapat di antara kedua-dua sistem perundangan utama dunia memberi kesan kepada hubungan dagangan antara negara berkenaan, maka perbezaan yang terdapat di antara undang-undang Islam dengan undang-undang common atau sivil secara logiknya akan memberi kesan yang lebih besar. Mengikut penulis artikel, dengan memetik pandangan daripada Timur Kuran perbezaan ketara antara undang-undang Islam dengan sistem perundangan dunia yang lain ialah terdapat kuasa budibicara yang lebih meluas kepada hakim di dalam sistem perundangan Islam. Ini adalah kerana keputusan hakim di dalam perundangan Islam adalah berasaskan kepada kefahaman personal hakim tersebut atau ijtihad.  Begitu juga konsep pemilikan di dalam Islam adalah berbeza dengan undang-undang barat di mana prinsip pemilikan di dalam Islam berada dalam ruang sosial yang lebih luas di mana manusia tidak dianggap sebagai pemilik kekal, di mana harta dipegang atas dasar sebagai seorang pemegang amanah kerana pemilik mutlak sesuatu harta itu adalah Allah swt. Perkara ini menyebabkan penguatkuasaan di dalam undang-undang Islam agar longgar berbanding dengan undang-undang komon. Faktor seterusnya ialah ketiadaan standard dalam perkara prosidur di dalam undang-undang Islam yang menyebabkan wujudnya keadaan ketidakpastian dalam penguatkuasaan. Ini ditambah lagi dengan ketiadaan rekod yang berkaitan dengan penguatkuasaan berkenaan yang boleh dijadikan rujukan bagi mereka yang ingin berdagang di negara Islam. Bagi penulis kesimpulan di atas adalah berbentuk monadic yang mungkin tidak menunjukkan secara tepat keadaan sebenar perdagangan antarabangsa. Terdapat beberapa lagi faktor yang mempengaruhi pedangangan antara negara seperti penggunaan bahasa yang sama, ketiadaan konflik politik atau ketenteraan, sistem pemerintahan yang menggalakan perdagangan seperti demokrasi dan perjanjian dua hala pedagangan antara negara. Bagi menguji ketepatan hipotesis kajian, penulis menguji sistem perundangan negara ini secara dyadic dan monadic dengan menggunakan standard gravity model. Ujian secara dyadic mendapati bahawa: (1) perdagangan antara negara Islam adalah kurang, (2) negara Islam lebih banyak menjalankan perniagaan dengan negara yang mengamalkan sistem perundangan common berbanding dengan undang-undang kontinental, (3) negara undang-undang komon lebih banyak menjalankan perniagaan antarabangsa berbanding dengan negara undang-undang kontinental. Hasil dapatan ini menunjukkan bahawa sistem perundangan sesuatu negara itu adalah penting dan menyumbang kepada perdagangan antara negara terutama kerana keupayaannya untuk menguatkuasakan terma kontrak. Manakala ujian secara monadic mendapati bahawa negara-negara undang-undang Islam mempunyai kadar perdagangan yang paling rendah, manakala negara-negara undang-undang common mempunyai yang paling banyak. Kajian ini juga mendapati pengantarabangsaan dan globalisasi telah mengurangkan pergantungan kepada perundangan tempatan negara berkenaan. Pengantarabangasaan perdagangan antara negara dicapai melalui pelantikan badan arbitrasi atau timbangtara antarabangsa yang tidak lagi menggunakan undang-undang tempatan bagi pelaksanaan penguatkuasaan kontrak, tetapi akan memilih satu bidangkuasa ketiga atau neutral bagi tujuan ini, di mana lazimnya undang-undang Inggeris yang akan digunakan. Begitu juga perbezaan antara perundangan negara dikurangkan melalui penggunaan kontrak perniagaan antarabangsa yang standard seperti UNIDRIOT Principles of International Contracts. Pada pandangan saya sungguhpun kadar perdagangan antara negara Islam adalah rendah dan ini tidak dapat dinafikan, namun ianya bukan berpunca akibat daripada undang-undang Islam. Masalah utama ialah sistem pengurusan dan pentadbiran yang lemah serta sosio-budaya negatif negara-negara Islam berkenaan seperti rasuah, tidak amanah dan sebagainya yang banyak menyumbang kepada kadar yang rendah dalam perdagangan antara negara Islam. Oleh demikian kajian ini walaupun memberi kesimpulan yang negatif kepada negara Islam, ianya adalah satu pembuka mata kepada semua supaya berusaha dengan lebih keras lagi untuk menjadikan Syariah Islam itu unggul di dalam sistem perundangan dunia.

Wakaf Autonomi Pengajian Tinggi

Wakaf Autonomi Pengajian Tinggi

Kearah Membangun Garispanduan dan Piawaian Pengeluaran Fatwa di Malaysia: Skop dan Kandungan

http://ddms.usim.edu.my/bitstream/handle/123456789/5966/Ke%20Arah%20Membangun%20Garis%20Panduan%20dan%20Piawaian%20Pengeluaran%20Fatwa%20di%20Malaysia%3b%20Skop%20dan%20Kandungan.pdf?sequence=1

10th Kuala Lumpur Islamic Finance Forum

I attended the 10th Kuala Lumpur Islamic Finance Forum otherwise known as KLIFF on 23rd September 2013 as representative from Bank Islam Malaysia Berhad as I sit in their Shariah Advisory Council as a member. The first session was on a forum by top Sharia scholar on Islamic banking and finance.  All of them are from the Middle East; Shaikh Nizam Yaqubi, Shaikh Abd al-Rahim Sultan Olama, both are from UAE and Shaikh Esam Ishaq from Bahrain. The session was chaired by none other Shaikh Dr. Daud Bakar, who is also chairman of Bank Negara Shariah Council. The first round was opening remarks by the panelists, started with Shaikh Nizam Yaqubi who stresses on importance of having coordinating unit in the Islamic financial institution (IFIs) functioning to harmonize different facets of the banking products (muntaj masrafi islami) which include among others; the accounting, legal, central banking policy, taxation, international standards such as BASEL II and so on. Example is given on the requirement of Basel II in the case of bankruptcy of the financial institution offering sukuk, which parties should have the preference, the investor or shareholder? Shaikh Abd al-Rahim Sultan Olama on the other hand expresses concern on the declining Islamic value of IFIs, which in his view must manifest as working towards achieving the objectives of the Shariah. Whereas Shaikh Essam explaining criteria of a successful hub of an Islamic institution with reference to the size of financial asset and preparatory steps taken to develop and sustain the system. The most important aspects are Shariah supervision, sound regulatory infrastructure and support and commitment from the government.  He also elaborates Shaikh Sultan Olama points on the Shariah objective of the Islamic finance where he is of the view that Islamic financial institution’s main objectives of making profit appears to have eclipsed the Shariah objectives or maqasid. Nevertheless he defended IFIs saying that the role to establish the maqasid is the sole responsibility of IFIs. In order to achieve this all parties, including the government and society should be involved. This is especially so in respect of the government where assistance must be provided to IFIs through the creation of new industries and capacity building of talented human capital. The second round of the forum is the question and answer session. Among the main issues discussed is yet again on the question of maqasid where it was suggested that IFIs should now focus in introducing products based on musharakah and mudarabah and reducing or eliminating the use of debt based financial instruments such as murabahah and ‘inah. This suggestion was quickly dismissed by Shaikh Nizam Yaqubi as a dangerous proposition that will make IFIs impractical and miss the point that IFIs are only part of the larger players of Islamic economy. On the question Shariah compliance, the same Shaikh lamenting on the possibility of non-compliance of certain practices namely that of tawarruq. While the principle of tawarruq is permissible in Islamic law, where it must be transacted by three independent parties, in practice the independence of these transactions are questionable, since it no notable transfer of property is involved. The issue of government support is again raised in order to ensure that Islamic finance is the dominant players in the economy. Example given is that government should guarantee the payment of sukuk, as incentive to the public to invest through sukuk. Without such a support Islamic finance will continue to remain in the periphery of national and global financial system. On the other technical issue raised is the question of beneficial ownership or known in arabic as milkiyyah manfa‘iyyah whether it can be used as a principal in any given transaction of IFIs. The reply given to this issue is that such a concept although might be novel to the fiqh tradition, it is acceptable and view with approval by most of the Shariah bodies around the world. The concept drew its substance from principle of common law of leasehold in mortgage transaction and from this it is extended to the practice of Islamic finance. The panelists are of the view that there are some English law principles that of assistance to Islamic finance which now have been assimilated or adopted. One of the most salient is the principle of trust that makes the issuance of sukuk possible. Because this principle is not known in the civil law which is the basis for the commercial law in Arab countries, there has been some issues on the introduction of sukuk. There is no general conclusion to the forum, except discussion on matters that are already known and at least still being debated among the scholars of Islamic finance. However it is a good platform to Shariah scholars particularly from Malaysia to interact and discuss with scholars from overseas.  

Looking Back Monday Musings and Memories - Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj

Dalam ketika tidak lama lagi pilihanraya umum ke-13 pada 5 Mei 2013 akan berlangsung, mungkin elok sedikit ulasan diberi kepada buku tulisan Almarhum Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. Buku ini merupakan koleksi daripada tulisan-tulisan Tunku di dalam akbar The Star yang mana Tunku adalah pengerusinya di tahun 1970an. Tujuan utama Tunku menulis buku ini menurutnya adalah untuk memberitahu peristiwa-peristiwa yang Tunku mengalami sendiri dan beberapa kejadian menurut persepktifnya sebelum, ketika dan selepas Malaysia mencapai kemerdekaan. Menurut Tunku dia merasa kurang berpuashati kerana terdapat beberapa perkara penting mengenai perkara-perkara itu tidak ditulis atau dinyatakan di dalam buku-buku sejarah Malaysia. Dengan demikian dia berpandangan maka penting dia menulis sendiri menceritakan perkara-perkara tersebut supaya masyarakat dan rakyat memahami sendiri bagaimana kejadian sesuatu peristiwa itu berlaku. Perkara ini berlaku mungkin dalam konteks di mana Tunku telah ditohmah dengan label-label tertentu seperti menjual negara kepada bangsa China terutama melalui peristiwa pemisahan Singapura daripada Malaysia dan kemudiannya talibarut penjajah oleh fundamentalis agama. Apa yang boleh disimpulkan daripada buku ini ialah perjuangan untuk mencapai kemerdekaan atau untuk mencapai sesuatu cita-cita tersebut mengikut perspektif Tunku seharusnya melalui constitutional process dan rule of law. Bagi beliau seboleh mungkin pertumpahan darah dan penggunaan senjata perlu dielakkan. Atas dasar inilah menyebabkan beliau mendesak kerajaan penjajah British supaya memberi keizinan kepadanya untuk membuat perundingan dengan Chin Peng dan pihak Komunis dalam pertemuan di Baling pada Disember1955. Tujuan pertemuan ini untuk memujuk pihak Komunis supaya meletakkan senjata dan menyertai proses demokrasi. Pendekatan sebegini banyak mendapat cemuhan bahkan kutukan daripada pelbagai pihak terutama daripada golongan fundamentalis agama kemudiannya pada lewat 1970an and awal 1990an yang menuduh Tunku sebagai talibarut penjajah kerana mengekalkan perlembagaan dan undang-undang penjajah.  Bagi Tunku apa yang mustahak ialah negara Malaysia mempunyai pemerintahan sendiri bagi menentukan masa depannya dan membangunkan negara untuk kesejahteraan dan kemakmuran rakyat dari segi sosial dan ekonomi. Tidak dapat dinafikan ada beberapa perkara mengenai kehidupan peribadi Tunku yang bertentangan dengan Syariat Islam oleh golongan fundamentalis sehingga mereka memandang semua apa yang dibuatnya sebagai salah dan tidak dapat diterima. Namun Tunku dalam konteks ini bukanlah seorang yang hipokrit menafikan kegemarannya dalam sukan lumba kuda dan melayan tetamu negara dengan hidangan minuman keras sebagaimana sesetengah pemimpin politik Malaysia hari ini yang banyak berpura-pura. Apa yang jelas ialah keikhlasannya untuk membangunkan negara yang sejahtera dan saksama bagi semua bangsa dan masyarakat. Antara jasa besar Tunku ialah pengekalan sistem beraja dan pewujudan sistem giliran pelantikan Yang DiPertuan Agong di antara Sultan dan Raja-raja Melayu dan Islam sebagai agama rasmi negara. Semasa di awal kemerdekaan terdapat beberapa peristiwa yang boleh menjejaskan sistem pergiliran ini. Namun beliau sentiasa memberi nasihat dan panduan kepada Raja-raja Melayu kepentingan sistem ini. Beliau juga seorang yang amat berjasa kepada umat Islam bukan sahaja di Malaysia bahkan juga di dunia Islam sebagai setiausaha agung pertama OIC dan bertanggungjawab menubuhkan Bank Pembangunan Islam (IDB). Di Malaysia beliau menubuhkan PERKIM dan terbukti ramai dari kalangan yang berbangsa China yang berpengaruh memeluk agama Islam hasil usahanya. Dalam kegiatan dan usaha-usahanya beliau sentiasa memberi keutamaan kepada kemaslahatan dan kepentingan umat Islam. Dari keperihatinan itulah lahirnya OIC dan IDB serta PERKIM. Oleh yang demikian usaha Tunku ini adalah lebih bermakna daripada desakan-desakan golongan fundamentalis yang hanya sekadar berethorik. Sebagai manusia Tunku tidak terlepas daripada membuat kesalahan, namun siapakah yang tidak membuat kesalahan? selain daripada nabi-nabi dan rasul-rasul. Oleh itu jika kita melihat sejarah hidup Tunku dari kacamata ini, saya percaya kita mesti berterima kasih kepadanya dan bersyukur sebanyak-banyaknya kerana hidup di sebuah negara yang aman dan makmur di mana Islam adalah tonggak dalam penghidupan dan demokrasi serta kebebasan adalah amalan. Semoga Allah swt mengampun dosa-dosa Almarhum dan menerima semua amalan-amalannya, Amin.      

Transoxania, Zarnuji and Poetry for Students

This quotation is taken from a book entitled Kitab Ta'lim al-Muta'allim Tariq al-Ta'allum (A Pedagogical Manual for Students How to Study) written by Burhan al-Islam al-Zarnuji lived circa 539-620H (in Encyclopaedia Iranica his date of death is given at 602H/1223M). The book was published and edited by Maktabah al-Nahdah al-Misriyyah, 1986. The quotation is at p.87. The editor of this book Dr. Muhammad Abd al-Qadir Ahmad tell us that nothing is known about his real name only the place of his birth is Zarnuj, situated on the banks of river Jayhun (arabic name for Oxus river) and Sayhun (arabic name for Jaxarters River) in Transoxania (historical English name for the Arabic Ma Wara' al-Nahr).

تفقّهْ فإن الفقه أفضلُ فائد * الى البر والتقوى وأعْدَلُ قاصد

هو العلم الهادى الى سنن الهدى * هو الحِصْن يُنْجي من جميع الشدائد

فإن فقيها واحدا مُتورّعا * أشدُّ على الشيطان من ألف عابد

Ulasan Artikel The Origin of Banking in Mediaeval Islam

Ulasan Artikel: Walter Fischel, "The Origin of Banking in Mediaeval Islam: A Contribution to the Economic History of the Jews of Baghdad in the Tenth Century", Journal of Royal Asiatic Society, 1933, hh.339-352. ©Ahmad Hidayat Buang 2013

Artikel ini sudah lama ditulis dan mungkin ada antara perbincangan penulis sudah tidak lagi relevan atau sudah dikomen oleh pengkaji-pengkaji yang lain. Namun begitu sepanjang pembacaan saya terhadap penulisan moden mengenai perbankan dan kewangan Islam tiada banyak rujukan dibuat kepada perkembangan sistem kewangan pada zaman Abbasiah iaitu pada kemuncak kemajuan perdagangan dan ekonomi kerajaan berkenaan pada kurun ke 9 dan 10 Masehi (yakni pada kurun 4-5 Hijrah). Perkara yang ingin ditonjolkan oleh penulis artikel ini ialah sumbangan ahli kewangan berbangsa Yahudi terhadap sistem kewangan kerajaan Abbasiah pada masa itu. Dengan menggunakan sumber-sumber sejarah oleh penulis-penulis Islam sendiri seperti Kitab Tarikh al-Wuzara' oleh Hilal al-Sabi, Kitab Tajarib al-Umam oleh Miskawayh and Nishwar al-Muhadara oleh al-Tanukhi, penulis berpendapat sungguhpun ahli zimmi dilarang oleh ahli-ahli fiqh untuk memegang jawatan penting pemerintahan kerajaan Islam, namun dari segi praktiknya orang Yahudi dan Kristian dilantik memegang jawatan tertentu seperti kewangan dan perubatan. Dalam konteks kewangan terdapat satu kedudukan yang dikenali dengan jahbadh (جهبذ) dipegang dari kalangan orang Yahudi. Penulis menyatakan bahawa sudah menjadi satu kebiasaan di Kota Baghdad pada ketika itu urusan seperti pertukaran wang (sayaraf) dan lain-lain yang berkaitan dengan perniagaan dikendalikan oleh orang Yahudi. Malah terdapat dua orang Yahudi yang dikenali sebagai Jahbadhani Yahudiyyani iaitu Joseph b. Phineas dan Aaron b. Amran memberi perkhidmatan kewangan kepada kerajaan Abbasiah ketika itu. Kedua-dua orang Yahudi ini mempunyai kedudukan yang rapat dengan pemerintah Abbasiah dan dikatakan mendapat gelaran Jahbadh al-Hadrat atau Bank Diraja. Perkataan jahbadh ini adalah signifikan dalam konteks sejarah kewangan Islam kerana ianya diberi pelbagai makna oleh ahli bahasa Arab atau Lexicographer sebagai berkaitan dengan kewangan antaranya ialah; pakar kewangan, yang mahir dalam wang, bendahari, pemungut wang dan ahli perbankan. Namun penulis tidak memberitahu kita secara ditil bagaimana bentuk perkhidmatan kewangan itu diberikan samada dalam bentuk pinjaman atau perkongsian dan sebagainya. Cuma dikatakan menteri akan mendapat pinjaman kewangan daripada mereka melalui satu kontrak bagi tempoh 16 tahun. Artikel ini mempunyai sambungan di keluaran yang selanjutnya. Saya merasakan mungkin penulis ada menerangkan dengan lebih lanjut perkara mengenai bentuk dan cara perkhidmatan keewangan di keluaran berikutnya.